BRL 15001 Bodemonderzoek en Bodemadvies (door SIKB)

Op 14, 15 en 16 mei heeft het SIKB in samenwerking met de “strategiegroep BRL 15000” bijeenkomsten in Zwolle, Den Bosch en Utrecht georganiseerd. Met een opkomst van in totaal 125 deelnemers vanuit het adviserend bedrijfsleven, de overheid en de certificerende instellingen, kan worden gesproken van een succesvolle bespreking van de concept BRL.  

Na inleidende presentaties vanuit het programmabureau van SIKB over de hoofdlijnen en inhoud van het voorontwerp, hebben de overheid (ministerie van I&M), opdrachtgevers (VNO-NCW) en adviseurs (VKB / VVMA) elk hun visie gegeven.

Samenvatting discussiepunten
Tijdens de discussie bleek dat de discussie over de manier waarop door de overheid toezicht gehouden wordt, nauwelijks te scheiden is van de discussie over de manier waarop certificatie plaatsvindt. Vertrouwen over en weer blijft een sleutelbegrip.

De georganiseerde adviseurs en de opdrachtgevers waren het met elkaar eens dat advies 'maat- en mensenwerk' is waarbij de markt de kwaliteit zal afdwingen. De opdrachtgevers vinden daarom het certificeerbaar maken van advies niet nodig, de georganiseerde adviseurs zien dit nog wel graag gebeuren voor advies rond grondstromen. VKB, VVMA en NL Ingenieurs hebben kort voor de bijeenkomsten een open brief gepubliceerd waarin zij onder meer aangeven dat zij een verdergaande regeling voor advies wensen, maar dan op vrijwillige basis.

Opdrachtgevers en adviseurs waren het verder eens over de beoogde overstap naar certificatie van het managementsysteem, omdat dat in hun visie meer verantwoordelijkheid bij de certificaathouder legt.

Dit stond tegenover de visie van het ministerie dat het overstappen naar certificeren van managementsystemen op dit moment een brug te ver vond. Vooral omdat er nog veel misgaat, ook op het gebied van advies. Het ministerie noemde een aantal voorwaarden waaraan voldaan moet worden voordat de overstap gemaakt kan worden. Het gaat dan om:

  • afspraken over informatie-uitwisseling tussen CI en Raad voor Accreditatie enerzijds en ILT anderzijds;
  • een oplossing voor slechte adviezen, met name als het gaat om het niet uitvoeren van historisch onderzoek;
  • het benoemen van essentiële eisen in de BRL en protocollen. De ILT is voornemens om het publieke toezicht te richten op die essentiële eisen.

Overigens noemde het ministerie naast de BRL ook de mogelijkheid van een convenant tussen ILT en branche om dergelijke afspraken vorm te geven. Ook in de zaal en vervolgens in de kleine groepen was er een levendige discussie. In die discussie kwam vaak het belang van deskundigheid in de gehele keten (niet alleen bedrijven, maar ook overheden) naar voren als randvoorwaarde voor kwaliteit.

Er was bij adviseurs veel draagvlak voor een andere manier van certificeren, hoewel met name kleinere bureaus hier aarzelen: zijn voor hen de voordelen net zo groot, wordt niet een te groot beroep gedaan op hun kennis van bijvoorbeeld ISO 9000? Toezichthouders reageren terughoudender: de branche zou meer vertrouwen op moeten bouwen voor deze stap gezet kan worden. Voorstanders gaven aan dat certificatie van managementsystemen juist veel effectiever en efficiënter is; het huidige systeem heeft gezien de procedurele traagheid en hogere kosten ‘zijn beste tijd wel gehad’.

Veel van de aanwezigen voelden wel voor het certificeren voor werkvelden (dus voor meerdere protocollen tegelijk), maar er waren ook stellige tegenstanders die dit niet gewenst vonden: een certificaathouder krijgt hiermee de ruimte om werkzaamheden uit te gaan voeren waarvoor deze niet is gekwalificeerd. Vooral voldoende kennis voor het onderzoek naar asbest in bodem vormt een aandachtspunt.

Ook over het al dan niet certificeren van advies en de keuze uit de vier voorgelegde mogelijkheden liepen de meningen uiteen. Allereerst is veel gesproken over wat nu eigenlijk met advies bedoeld wordt. Het gaat dan om de afspraken voor een goed adviesproces zoals het borgen van de inzet van deskundig personeel en een collegiale toets. Verder om het hanteren van NEN’s en de Richtlijn Inhoud Saneringsplan als werkinstructie. Aanwezigen hebben hun voorkeur aangegeven en beargumenteerd.

Resultaten en vervolg 
De komende maanden zal het CCvD Bodembeheer de discussie verder voeren, te beginnen aan de hand van de resultaten van de drie bijeenkomsten. Dat zal uiteraard betrekking hebben op de inhoud van het voorontwerp zelf, maar ook op de setting van de BRL (bijvoorbeeld toezicht, informatie-uitwisseling, essentiële eisen).

We verwachten in oktober het ontwerp van de BRL Bodemonderzoek en bodemadvies te kunnen publiceren. Dit zou betekenen dat de openbare reactieronde plaatsvindt van medio oktober tot eind november. U kunt dit onderwerp in de gaten houden op www.sikb.nl.